Aładża, średniowieczny klasztor skalny koło Warny
Aładża to średniowieczny prawosławny klasztor skalny wykuty w wapiennej ścianie w lesie, około 17 km na północ od Warny i 3 km od kurortu Złote Piaski. Jego pomieszczenia w skale rozmieszczono na kilku poziomach, a w pobliżu leżą dwie małe katakumby. Łatwo połączyć go z dniem nad Morzem Czarnym, a należy do najbardziej znanych klasztorów skalnych w Bułgarii.
Nazwa klasztoru oznacza „pstry”, od malowideł, które prawie zniknęły. Aż do początku XX w. miejscowi wierzyli, że okoliczne wzgórza strzeże duch, strażnik skarbów.
Historia klasztoru Aładża
Klasztor wykuto w pionowej, krasowej ścianie z miękkiego wapienia, blisko górnej krawędzi Płaskowyżu Franga, na chronionym obszarze leśnym obok parku przyrody Złote Piaski. Pomieszczenia wykuto na kilku poziomach, a do kompleksu należą także dwie małe katakumby w pobliżu. Miejsce jest tak ciche, że łatwo zrozumieć, dlaczego wybrali je mnisi.
Ludzie mogli mieszkać i modlić się w tych skałach na długo przed obecnym klasztorem. W pobliżu odkryto pozostałości trójnawowego kościoła z V–VI w., a klasztor jaskiniowy z V w. mógł istnieć w sąsiedztwie. Fragmenty szkła wskazują na IV w., a monety Justyniana sugerują, że ten wcześniejszy zespół mógł być używany jeszcze w VI w. Katakumby, oddalone o około kilometr, były zamieszkane już we wczesnym chrześcijaństwie, między IV a VI w.
Klasztor średniowieczny datuje się zazwyczaj na XII–XIII w., gdy była to działająca wspólnota hezychastów Drugiego Państwa Bułgarskiego. Zachowane malowidła należą do tyrnowskiej szkoły artystycznej i pochodzą z XI–XII oraz XIII–XIV w. Nie wiadomo, kiedy mnisi odeszli. Niektóre źródła wskazują koniec XV lub początek XVI w., inne sugerują, że miejsce pozostało ośrodkiem religijnym aż do XVIII w. Pierwotna nazwa chrześcijańska się nie zachowała. Podanie spisane przez badacza Karela Škorpila wymienia jako patrona Świętego Zbawiciela, a od około 1960 r. bułgarscy chrześcijanie nazywają klasztor Świętą Trójcą.
Obecna nazwa pochodzi od tureckiego słowa alaca, „pstry”, i nawiązuje do kolorowych malowideł, które niegdyś pokrywały ściany, a dziś są prawie zniszczone. Po raz pierwszy klasztor pojawia się w piśmie w książce Listy z Bułgarii rosyjskiego pisarza Wiktora Tieplakowa z 1832 r. Pierwsze systematyczne badania prowadzili pod koniec XIX w. bracia Hermann i Karel Škorpilowie. W 1912 r. obiekt uznano za zabytek narodowy, w 1957 r. za pomnik kultury o znaczeniu narodowym, a w latach 1966–1989 figurował na liście 100 narodowych obiektów turystycznych. Dziś grota jest popularnym celem wycieczek, a latem odbywają się tu tematyczne pokazy świateł.
Ciekawostki o klasztorze Aładża
- Jeszcze na początku XX w. miejscowi uważali zalesione wzgórza wokół klasztoru, zwane Hachuka („Góra Krzyża”), za święte i zamieszkane przez mitycznego ducha, strażnika skarbów, zwanego Imri Pop lub Rim-Papa.
- Nazwa Aładża pochodzi od tureckiego alaca, „pstry”, i odnosi się do kolorowych malowideł, dziś prawie zniszczonych.
- Pierwotna nazwa chrześcijańska klasztoru jest nieznana; od około 1960 r. bułgarscy chrześcijanie nazywają go Świętą Trójcą.
- Gatunek kosarza odkryty w 1997 r., Nelima aladjensis, nazwano od klasztoru.
- Pierwsza pisemna wzmianka o klasztorze pochodzi z książki Listy z Bułgarii rosyjskiego pisarza Wiktora Tieplakowa z 1832 r.
- Latem w klasztorze odbywają się tematyczne pokazy świateł.
Wycieczki w pobliżu: Aładża
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Zwiedzanie klasztoru Aładża: co warto wiedzieć
- We wnętrzu skały można zobaczyć cerkiew, kaplicę i cele mnichów wykute w kamieniu; większość dawnych fresków wyblakła.
- Klasztor leży na chronionym obszarze leśnym, warto więc zarezerwować czas na krótki spacer wśród drzew.
- Małe katakumby leżą około kilometra na zachód i mają historię podobną do historii klasztoru.
- W pobliżu jest plaża Usun Kum o długości około dwóch kilometrów, a Złote Piaski są oddalone zaledwie o 3 km.
- Przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia oraz program ewentualnych wieczornych pokazów świateł.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Aładża
Zdjęcia: Aładża
Pytania
Czym jest klasztor Aładża?
Aładża to średniowieczny prawosławny klasztor skalny wykuty w wapiennej ścianie w północno-wschodniej Bułgarii. Była to działająca wspólnota monastyczna Drugiego Państwa Bułgarskiego.
Gdzie leży Aładża i jak daleko jest od Warny?
Leży około 17 km na północ od centrum Warny i 3 km na zachód od kurortu Złote Piaski, na chronionym obszarze leśnym.
Skąd nazwa Aładża?
Nazwa pochodzi od tureckiego alaca, „pstry” lub „kolorowy”, i odnosi się do malowideł, które niegdyś pokrywały pomieszczenia. Dziś są prawie zniszczone.
Jak stary jest klasztor Aładża?
Klasztor średniowieczny datuje się zazwyczaj na XII–XIII w. W pobliżu są pozostałości wcześniejszego kościoła i katakumby z V–VI w.
Czy w klasztorze odbywają się pokazy świateł?
Według Wikipedii latem odbywają się tematyczne pokazy świateł. Przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualny program.
Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu klasztoru Aładża?
Euxinograd jest oddalony o około 7 km, rzymskie łaźnie w Warnie o około 12 km, nekropolia warneńska o około 14 km, a pałac w Bałczyku o około 18 km.
Także w pobliżu
Ewksinograd
Warna · pałac w stylu francuskim, park rzadkich drzew i winiarnia
6,5 km stąd
Termy rzymskie w Warnie
Warna · największe rzymskie łaźnie Bałkanów, później więzienie
12 km stąd
Cmentarzysko w Warnie
Warna · cmentarzysko epoki miedzi z „najstarszym złotem świata”
14 km stąd
Pałac w Balchik
Balchik · letni pałac królowej Marii z minaretem i kaktusami
18 km stąd