Trackie i rzymskieWybrzeże Morza Czarnego

Termy rzymskie w Warnie, największe starożytne łaźnie Bałkanów

Termy rzymskie to ruiny ogromnego kompleksu łaźni starożytnego Odessos w południowo-wschodniej części dzisiejszej Warny nad Morzem Czarnym. Zbudowane pod koniec II wieku, są największymi rzymskimi łaźniami na Bałkanach i największym zachowanym starożytnym budynkiem w Bułgarii. Zwiedzanie term rzymskich w Warnie pokazuje, jak rzymskie miasto portowe się kąpało, ćwiczyło i rozmawiało o sprawach publicznych.

Te rzymskie łaźnie w środku Warny służyły później jako cytadela, osmański magazyn prochu i więzienie, a ich sklepienia wciąż wznoszą się około 20 metrów nad ulicą.

GdziePołudniowo-wschodnia część Warny, blisko portu, na skrzyżowaniu ulic San Stefano i Chan Kruma

RodzajRzymskie łaźnie publiczne (termy) starożytnego miasta Odessos

Idealne dlaMiłośników historii starożytnej, architektury oraz osób zwiedzających Warnę pieszo

Jak dojechaćW samej Warnie, z centrum pieszo, autobusem lub taksówką

Historia term rzymskich w Warnie

Na długo przed łaźniami na miejscu Warny istniała tracka osada, a następnie grecka kolonia Odessos, założona według polskiej Wikipedii około 570 r. p.n.e. W 15 r. n.e. miasto weszło w skład Cesarstwa Rzymskiego i zostało przypisane do prowincji Mezja. Zachowało pewną samodzielność: według bułgarskiej Wikipedii mogło bić własne monety i nie miało rzymskiego garnizonu. Jako główny port Mezji Odessos szybko przejmowało kulturę rzymską, a termy są najwyraźniejszym tego dowodem.

Łaźnie zbudowano pod koniec II wieku i użytkowano przez około sto lat. W kanalizacji znaleziono monety cesarza Septymiusza Sewera, który panował w latach 193–211, a najpóźniejsze pochodzą z czasów Tacyta, z roku 275. Dzięki temu archeolodzy wiedzą, że budynek służył miastu do końca III wieku. Kompleks zajmował około 7000 metrów kwadratowych i miał pełny zestaw pomieszczeń: szatnię, baseny z wodą zimną, letnią i gorącą oraz palestrę, salę pełniącą rolę ośrodka życia towarzyskiego, w której mężczyźni zbierali się, by omawiać sprawy publiczne. Ogrzewanie podłogowe (hypokaustum) z podwójną posadzką i wnękami w ścianach odprowadzało ciepłe powietrze w górę budynku, a łaźnie stanęły blisko ciepłych źródeł mineralnych, wykorzystywanych w Warnie do dziś.

Podczas wykopalisk odnaleziono posągi Herkulesa, Wiktorii i Merkurego, które prawdopodobnie zdobiły sale, oraz cokół posągu Klaudiusza Akwili. Inskrypcje wskazują, że Asklepios i Hygiea, boscy opiekunowie zdrowia, mieli sanktuarium w północno-zachodniej części term. Archeolodzy znaleźli także fragmenty marmurowych ram okiennych w kształcie maczugi Herkulesa, czczonego również jako opiekun źródeł.

Dzieje nie skończyły się wraz z Rzymem. W XIV wieku w ruinach mieściły się warsztaty rzemieślników. Później sklepienia wykorzystano jako cytadelę, wewnętrzne umocnienie twierdzy warneńskiej, a w czasach osmańskich budynek stał się magazynem prochu z trzema wieżami i częścią zewnętrzną, tzw. ich-kale. Tę część zewnętrzną rozebrano zgodnie z warunkami pokoju w Adrianopolu po wojnie rosyjsko-tureckiej 1828–1829. Podziemia łaźni służyły następnie jako więzienie, zwane Ichkale, do czasu po wyzwoleniu Bułgarii.

Zainteresowanie naukowe zaczęło się w 1906 r., gdy austro-węgierski badacz Ernst Kalinka rozpoznał ruiny jako starożytną budowlę. Czesko-bułgarscy bracia Karel i Hermann Škorpilowie wiele zrobili dla wzbudzenia zainteresowania stanowiskiem i jego ocalenia. Wykopaliska Muzeum Archeologicznego w Warnie w latach 1959–1971 pod kierunkiem Milka Mirczewa odsłoniły główną część budynku. Między dwoma ogrodzonymi obszarami stoją domy i kościoły, a części łaźni leżą pod okolicznymi ulicami, więc pod ziemią może kryć się jeszcze więcej. Badania trwają, a latem ruiny służą jako teatr pod gołym niebem.

Ciekawostki o termach rzymskich w Warnie

Pod względem powierzchni to czwarte co do wielkości zachowane łaźnie rzymskie w Europie, po termach Karakalli i Dioklecjana w Rzymie oraz łaźniach w Trewirze.
To największy zachowany starożytny budynek na terenie dzisiejszej Bułgarii, o powierzchni około 7000 metrów kwadratowych.
Sklepienia osiągały niegdyś 20–22 metry wysokości, a mury wciąż górują nad okolicznymi ulicami.
Znaleziono tu marmurowe ramy okienne w kształcie maczugi Herkulesa, co nawiązuje do roli bohatera jako opiekuna źródeł.
W czasach osmańskich ruiny służyły jako magazyn prochu, a sklepienia pod nimi jako więzienie zwane Ichkale.
Latem w dawnych łaźniach odbywają się przedstawienia teatralne i koncerty, więc starożytne mury bywają tłem wieczornego spektaklu.

Wycieczki w pobliżu: Termy rzymskie w Warnie

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

Plovdiv Walking Tour AudioGuide To Old Town And Roman Landmarks

★ 4,2 (14 opinii) · 2 godz.

Zobacz szczegóły ›

Full-Day Small-Group Tour of Bulgaria by Minivan with Lunch

★ 4,9 (59 opinii) · 7 godz.

Zobacz szczegóły ›

Discover cliffs and myths of Bulgarian Northern Black Sea coast

★ 5 (36 opinii) · 8 godz.

Zobacz szczegóły ›

Jeep Safari Varna, Albena, Golden Sands & Kranevo

★ 4,3 (44 opinii) · 5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Zwiedzanie term rzymskich w Warnie

Ruiny leżą w południowo-wschodniej części Warny, blisko portu, tam gdzie ulica San Stefano krzyżuje się z ulicą Chan Kruma, więc łatwo połączyć je ze spacerem po mieście.
Warto wypatrywać wysokich murów ze sklepieniami i śladów systemu ogrzewania, które pokazują, jak pomieszczenia ogrzewano od dołu.
Stanowisko dzieli się na dwa ogrodzone obszary z domami i kościołami między nimi; część kompleksu leży pod współczesnymi ulicami.
Nekropolia warneńska, oddalona o około 5 km, to naturalny drugi przystanek podczas dnia poświęconego starożytności.
Przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia i warunki zwiedzania, ponieważ latem mogą się tu odbywać koncerty.

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Termy rzymskie w Warnie

Zdjęcia: Termy rzymskie w Warnie

Pytania

Czym są termy rzymskie w Warnie?

To ruiny wielkiego kompleksu łaźni publicznych rzymskiego miasta Odessos, zbudowanego pod koniec II wieku. Są największymi rzymskimi łaźniami na Bałkanach.

Gdzie leżą termy rzymskie w Warnie?

Leżą w południowo-wschodniej części Warny, blisko portu, na skrzyżowaniu ulic San Stefano i Chan Kruma.

Jak duże są rzymskie łaźnie w Warnie?

Kompleks zajmuje około 7000 metrów kwadratowych, a jego sklepienia osiągały 20–22 metry. Pod względem powierzchni to czwarty co do wielkości zachowany kompleks łaźni rzymskich w Europie.

Kiedy zbudowano i użytkowano termy rzymskie w Warnie?

Zbudowano je pod koniec II wieku i użytkowano przez około sto lat, do końca III wieku. Monety Septymiusza Sewera i Tacyta pomogły w datowaniu.

Co znajdowało się wewnątrz rzymskich łaźni?

Były tu szatnia, baseny z wodą zimną, letnią i gorącą oraz palestra, a pomieszczenia ogrzewano od spodu. Łaźnie stały blisko ciepłych źródeł mineralnych.

Co działo się z łaźniami po epoce rzymskiej?

W XIV wieku mieściły się tu warsztaty, później stały się częścią umocnień miasta, osmańskim magazynem prochu i więzieniem. Dziś stanowisko służy jako teatr letni.