Cerkiew Świętych Siedmoczislenników w Sofii, dawny meczet przebudowany na świątynię prawosławną

Kościół i klasztorSofia i zachodnia Bułgaria

Cerkiew Siedmoczislenników, Czarny Meczet przebudowany na cerkiew w Sofii

Cerkiew Świętych Siedmoczislenników (Sveti Sedmochislenitsi) to bułgarska świątynia prawosławna w centrum Sofii, w niewielkim skwerze przy szkole im. hrabiego Ignatiewa. Zaczęła w XVI wieku jako Czarny Meczet, a po przebudowie została poświęcona w 1903 r. To rzadkie miejsce, w którym rzymska, osmańska i bułgarska warstwa stolicy spotykają się w jednym budynku.

Ta prawosławna cerkiew w sercu Sofii była osmańskim meczetem, potem magazynem wojskowym i więzieniem. Pod nią leżą wczesnochrześcijański kościół i rzymska świątynia Asklepiosa.

GdzieCentrum Sofii, w niewielkim skwerze między ulicami Cara Iwana Szyszmana i Grafa Ignatiewa

RodzajBułgarska cerkiew prawosławna powstała z osmańskiego meczetu z XVI wieku

Idealne dlaMiłośników architektury i historii oraz na krótki przystanek w centrum miasta

Jak dojechaćW środku Sofii, w zasięgu spaceru od innych centralnych atrakcji, takich jak Mauzoleum Battenbergów i Amfiteatr Serdyki

Historia Cerkwi Siedmoczislenników

Ziemia pod tą cerkwią jest święta od bardzo dawna. Wykopaliska z 1901 r. odsłoniły resztki wczesnochrześcijańskiego kościoła z mniej więcej IV–VI wieku, a w fundamentach znaleziono jeszcze starsze pogańskie sanktuarium Asklepiosa z rzymskiej Serdyki, jak wówczas nazywała się Sofia. W późniejszych wiekach teren należał do klasztoru Rylskiego, który miał tu swoją filię.

W XVI wieku, za sułtana Sulejmana Wspaniałego, w tym miejscu wzniesiono meczet. Wikidata podaje rok 1528 jako początek budowy, a angielski artykuł Wikipedii mówi o około 1547 r., więc dokładna data jest niepewna. Tradycja wiąże budowlę z wielkim architektem Sinanem, lecz artykuł rumuński podkreśla brak pewnych dowodów. Był to duży kwadratowy budynek o jednej przestrzeni, przykryty okazałą kopułą krytą ołowiem. Minaret z ciemnego granitu dał meczetowi potoczną nazwę Czarny Meczet (Kara Camii). Nazywano go też meczetem Imaret, od pobliskiej kuchni dla ubogich, a wokół stały medresa, karawanseraj i łaźnia.

Minaret zawalił się w trzęsieniu ziemi w XIX w. i nie został odbudowany. Po wyzwoleniu Bułgarii w 1878 r. meczet przestał służyć modlitwie. Był najpierw składem wojskowym, później więzieniem, a sąsiednia medresa także pełniła funkcję aresztu.

W 1901 r. rosyjski architekt Aleksander Pomierancew, znany z Górnych Rzędów Handlowych na Placu Czerwonym, zaproponował przebudowę zrujnowanego budynku na cerkiew. Bułgarscy architekci Jordan Miłanow i Petko Momczyłow zaprojektowali nowe części w tradycyjnym stylu neobizantyjskim. Z meczetu zachowano tylko główną salę i kopułę. Dobudowano cztery owalne aneksy, narteks, część ołtarzową i dzwonnicę, a minaret i medresę rozebrano. Prace trwały od maja 1901 r. do maja 1902 r.

Cerkiew poświęcono 27 lipca 1903 r. ku czci świętych Cyryla i Metodego oraz ich pięciu uczniów, czczonych w tradycji prawosławnej jako Siedmoczislennicy, czyli „Siedmiu”. Za głównego ofiarodawcę uznano cara Ferdynanda, a ikonostas wykonali mistrzowie z rodu Filipowów z Debaru. Pełną dekorację wnętrza zakończono dopiero w 1996 r., prawie sto lat po rozpoczęciu przebudowy.

Ciekawostki o Cerkwi Siedmoczislenników

Dawny meczet zawdzięcza potoczną nazwę Czarny Meczet ciemnemu granitowi swojego minaretu.
Duże lichtarze przed ołtarzem odlano w 1903 r. z wycofanych odznak policyjnych Rumelii Wschodniej i Księstwa Bułgarii sprzed zjednoczenia w 1885 r.
Zegar elektryczny wykonany przez zegarmistrza Georgiego Hadżinikołowa zamontowano na fasadzie zachodniej w latach 30. XX w., a według źródeł działa do dziś.
Dzień 27 lipca, data poświęcenia, jest świętem patronalnym cerkwi i obchodzi się go też jako dzień św. Klemensa z Ochrydy i Siedmoczislenników.
Petko Karawełow, czterokrotny premier Bułgarii, został pochowany przy cerkwi w 1903 r.; na dziedzińcu spoczywają także jego żona Ekaterina Karawełowa i biskup Nil Izworow.
Tradycja przypisuje meczet Sinanowi, ale rumuńska Wikipedia zaznacza, że pewnych dowodów brak.

Wycieczki w pobliżu: Cerkiew Świętych Siedmoczislenników

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

Half Day Tour around Sofia and the mountains with Thermal Spa

★ 5 (47 opinii) · 6 godz.

Zobacz szczegóły ›

ATV Off Road Tour Near Sofia Guided Quad Bike Experience

★ 5 (28 opinii) · 1,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Plovdiv, Asen's Fortress and Bachkovo Monastery small group tour with pickup

★ 5 (27 opinii) · 9 godz.

Zobacz szczegóły ›

Full-day Rila Monastery, Stob Pyramids and St Ivan Rilski Cave from Sofia

★ 5 (24 opinii) · 6 godz.

Zobacz szczegóły ›

Zwiedzanie Cerkwi Siedmoczislenników: co warto wiedzieć

Cerkiew stoi w centrum Sofii w skwerze ograniczonym ulicami Cara Iwana Szyszmana, Grafa Ignatiewa, 6 Września i Generała Parenssowa.
Warto przyjrzeć się mieszance elementów osmańskich i neobizantyjskich: dawnej głównej sali z kopułą, czterem dobudowanym kopułom i dzwonnicy nad wejściem.
Groby rodziny Karawełowów i biskupa Nila Izworowa znajdują się na dziedzińcu za absydą.
Niewielki skwer z przodu zajmuje miejsce dawnej medresy. Źródła nie podają, czy starożytne pozostałości pod cerkwią można obejrzeć.
To czynna świątynia, dlatego należy ubrać się stosownie, a przed wyjazdem sprawdzić aktualne godziny otwarcia i nabożeństw.

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Cerkiew Świętych Siedmoczislenników

Zdjęcia: Cerkiew Świętych Siedmoczislenników

Pytania

Czym jest Cerkiew Siedmoczislenników w Sofii?

To bułgarska cerkiew prawosławna w centrum Sofii, przebudowana z osmańskiego meczetu z XVI wieku. Poświęcono ją 27 lipca 1903 r.

Dlaczego nazywano ją Czarnym Meczetem?

Meczet miał minaret z ciemnego granitu i przyjęła się nazwa Czarny Meczet (Kara Camii). Minaret zawalił się w trzęsieniu ziemi w XIX w.

Kim jest siedmiu świętych?

To święci Cyryl i Metody oraz ich pięciu uczniów: Klemens, Naum, Gorazd, Sawa i Angelariusz, czczeni razem jako Siedmoczislennicy.

Co stało na tym miejscu przed meczetem?

Wykopaliska z 1901 r. odkryły wczesnochrześcijański kościół z około IV–VI wieku i starsze sanktuarium Asklepiosa z rzymskiej Serdyki.

Kto zaprojektował przebudowę na cerkiew?

Bułgarscy architekci Jordan Miłanow i Petko Momczyłow zaprojektowali kopułę, narteks i dzwonnicę, po tym jak rosyjski architekt Aleksander Pomierancew zaproponował przebudowę.

Kto jest pochowany przy Cerkwi Siedmoczislenników?

Na dziedzińcu spoczywają mąż stanu Petko Karawełow, czterokrotny premier, wraz z żoną Ekaterina oraz biskup Nil Izworow.