Jaskinia Magura, prehistoryczna galeria koło Bełogradczika
Jaskinia Magura otwiera się we wzgórzu wapiennym koło wsi Rabisza w północno-zachodniej Bułgarii, w rejonie Bełogradczika. Jej 2,5 km korytarzy łączy ogromne sale pełne stalaktytów i stalagmitów z ponad 750 prehistorycznymi malowidłami, jedną z najciekawszych sztuk naskalnych na Bałkanach. To nagradzający przystanek dla każdego, kto zwiedza północny zachód kraju.
Prehistoryczni artyści malowali tu guanem nietoperzy, a jedna grupa kwadratów została odczytana jako kalendarz słoneczny. W bocznej galerii dojrzewa też wino musujące.
Historia jaskini Magura
Magura powstała przez miliony lat w wyniku procesów krasowych w grubo uławiconych wapieniach dolnej kredy, a jedno ze źródeł podaje jej wiek na około 15 milionów lat. Leży na południowym stoku wzgórza Rabisza w zachodnim Przedbałkanie. Jaskinia ma główną galerię z sześcioma salami różnej wielkości oraz trzy odgałęzienia boczne, a jej łączna długość wynosi około 2,5 km. Stała temperatura około 12 °C i wysoka wilgotność odpowiadały zarówno ludziom, którzy szukali tu schronienia, jak i nietoperzom, które zamieszkują ją do dziś.
Kości niedźwiedzia jaskiniowego, hieny jaskiniowej, lisa, wilka, żbika i wydry pokazują, że zwierzęta korzystały z jaskini na długo przed powstaniem malowideł. Niemiecka Wikipedia podaje, że ludzie użytkowali ją po raz pierwszy między około 50 000 a co najmniej 36 000 lat temu, co oznaczałoby, że pierwszymi gośćmi byli neandertalczycy. Sztuka naścienna jest znacznie młodsza. Wykonywały ją, używając skamieniałego guana nietoperzy, kolejne społeczności od epipaleolitu przez neolit i eneolit po epokę brązu; najmłodsze rysunki jedno z bułgarskich źródeł datuje na około 3000–1200 r. p.n.e.
Zidentyfikowano ponad 750 przedstawień. Są wśród nich tańczące postacie, sceny łowieckie, łucznicy, zwierzęta takie jak kozy i bydło, ludzie w maskach, słońca i gwiazdy oraz wiele znaków geometrycznych. W tzw. Sali Kultowej duża pozioma scena tańca i polowania, ułożona w dwóch rzędach, jest najbardziej znana i najczęściej reprodukowana. Jedna grupa czarnych i białych kwadratów z epoki brązu została zinterpretowana jako kalendarz słoneczny do liczenia dni w roku i jest opisywana przez badaczy jako najwcześniejsze takie przedstawienie odkryte w Europie. Styl porównuje się z Grotta dei Cervi we Włoszech.
Przez długi czas jaskinia nie była chroniona. Przed 1993 r. mógł do niej wejść każdy, część rysunków zniszczono i porysowano, a poszukiwacze skarbów zostawili własne łacińskie napisy i malunki. W dniu 3 maja 1960 r. Magurę wraz z 71 hektarami terenu wokół niej uznano za pomnik przyrody, a turyści odwiedzają ją od 1961 r. Wilgoć i wandalizm uszkodziły malowidła, galerię zamknięto, a od września 2007 r. odnawiano; od tego czasu dostęp do malowanej części jest ograniczony dla jej ochrony.
W 1984 r. jaskinię wpisano na bułgarską listę informacyjną UNESCO. W 2012 r. Rada Ministrów przekazała zarząd nad nią gminie Bełogradczik. Dziś Magura należy do Stu Narodowych Obiektów Turystycznych Bułgarii i do około dwunastu jaskiń kraju przystosowanych do zwiedzania, a zarazem jest najważniejszą jaskinią nietoperzy w północno-zachodniej części kraju.
Ciekawostki o jaskini Magura
- Malowidła na ścianach wykonano guanem nietoperzy, materiałem organicznym rzadkim w sztuce naskalnej, potwierdzonym także w Grotta dei Cervi we Włoszech.
- Największa sala, Sala Łuku (Arc Hall), ma 128 m długości, 58 m szerokości i 21 m wysokości.
- W bocznej galerii jaskini wytwarza się wino musujące, ponieważ panujące tam warunki mają być bardzo zbliżone do tych w francuskiej Szampanii.
- Od 1942 do 24 października 1972 r. jaskinia nosiła oficjalną nazwę Jaskinia Rabisza.
- W jaskini przez cały rok żyje osiem gatunków nietoperzy, w tym ponad 2000 zimujących osobników i zimowa kolonia ponad 450 podkowców małych, rekordowa w skali kraju.
- Stalagmit „Upadła sosna” ma około 11 m długości, a pobliskie Jezioro Rabisza to największe śródlądowe jezioro tektoniczne w Bułgarii.
Wycieczki w pobliżu: Jaskinia Magura
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Zwiedzanie jaskini Magura: co warto wiedzieć
- Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem, który jest pracownikiem gminy Bełogradczik; warto zapytać o trasę, bo dostęp do galerii z malowidłami był ograniczany i zmieniał się w czasie.
- W środku panuje temperatura około 12 °C i wilgotne powietrze, więc nawet latem warto zabrać ciepłe okrycie.
- Do atrakcji trasy należą wielkie sale ze stalaktytami i stalagmitami, nazwane formacje takie jak Topola, Organy i Upadła Sosna oraz przestronna sala koncertowa.
- Jaskinia jest chronionym obiektem przyrody i schronieniem nietoperzy, dlatego stosujcie się Państwo do poleceń przewodnika i nie dotykajcie ścian.
- Twierdza Bełogradczik i skały Bełogradczika leżą około 12 km stąd, a Jezioro Rabisza tuż obok jaskini; przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Jaskinia Magura
Zdjęcia: Jaskinia Magura
Pytania
Czym jest jaskinia Magura?
Magura to jaskinia udostępniona turystom w północno-zachodniej Bułgarii, koło wsi Rabisza. Słynie z ogromnych sal naciekowych i ponad 750 prehistorycznych malowideł.
Gdzie leży jaskinia Magura i jak daleko jest od Bełogradczika?
Leży w gminie Bełogradczik, w obwodzie Widyń, około 1,5 km na północny zachód od wsi Rabisza. Źródła podają różne odległości drogowe od Bełogradczika, od około 17 do 25 km.
Jak stare są malowidła w jaskini Magura?
Powstawały przez długi czas, od epipaleolitu i neolitu przez eneolit po epokę brązu. Źródła różnią się co do datowania najstarszych przedstawień.
Z czego wykonano malowidła w Maguze?
Namalowano je guanem nietoperzy. Ten materiał organiczny jest niezwykły w sztuce prehistorycznej.
Czy można zobaczyć malowidła w jaskini Magura?
Dostęp do galerii z malowidłami jest ograniczony dla ochrony rysunków, a zasady zmieniały się w czasie. Przed wizytą warto zapytać o aktualne warunki.
Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu jaskini Magura?
Twierdza Bełogradczik jest oddalona o około 12 km, Castra Martis o około 20 km, a klasztor Albotin o około 31 km. Rzymskie stanowisko Ratiaria leży około 28 km stąd.
Także w pobliżu
Twierdza Bełogradczycka
Bełogradczik · rzymska twierdza wśród ogromnych skał
12 km stąd
Castra Martis
Kula · późnorzymska twierdza i wieża, od której wzięło nazwę miasto
20 km stąd
Ratiaria
Okolice Widynia · rzymska kolonia nad Dunajem, stolica Dacji Nadbrzeżnej
28 km stąd
Klasztor Albotin
Dejlena · klasztor skalny z XIV w. i wielkanocne tańce
31 km stąd