Klasztor Klisurski, cichy klasztor żeński w zachodniej Starej Płaninie
Klasztor Klisurski świętych Cyryla i Metodego to czynny bułgarski klasztor prawosławny żeński w północno-zachodniej Bułgarii, około 9 km od Berkowicy i 85 km od Sofii. Leży u podnóża północnych stoków szczytu Todorini Kukli i jest czwartym co do wielkości klasztorem w kraju. Kto szuka spokojnego i malowniczego przystanku między Berkowicą a Wyrszcem, nie pożałuje objazdu.
Klasztor Klisurski ma oficjalnie status osobnej miejscowości, a podczas spisu w 2011 r. liczył zaledwie 16 mieszkańców. Jego założenie datuje się na 1240 r., a ogień nawiedzał go wielokrotnie.
Historia klasztoru Klisurskiego
Klasztor miał zostać założony w 1240 r., za czasów Drugiego Państwa Bułgarskiego, w zalesionym miejscu pod północnymi stokami Todorini Kukli w zachodniej Starej Płaninie. Jego pierwsze stulecia są słabo udokumentowane. Źródła zgadzają się natomiast, że w czasach panowania osmańskiego wspólnota była wielokrotnie palona, niszczona i odbudowywana przez miejscowych chrześcijan.
Jeden z najciemniejszych epizodów datuje się na 1862 r., kiedy klasztor podpalono, a mnisi i pielgrzymi zostali zabici przez tureckiego paszę i jego żołnierzy. Miejsce trzeba było podnosić niemal od zera, a w okresie bułgarskiego Odrodzenia Narodowego dzieło poprowadził hieromnich Antim, w świecie Aleksander Damjanow, z Berkowicy. W 1869 r. wzniósł klasztorną kuchnię, a potem kaplicę św. Mikołaja i ajazmę, czyli święte źródło, które do dziś należy do kompleksu.
Główna cerkiew, poświęcona równym Apostołom Cyrylowi i Metodemu, powstała w latach 1887–1890 i została oficjalnie konsekrowana w 1891 r. Antim pozostał fundatorem i przełożonym do śmierci w 1922 r., a innym znanym darczyńcą był Ilija Stojanow. W latach 1936–1937 cerkiew i klasztor odnowiono i w tym kształcie przetrwały do dziś. Renowację wykonali mistrzowie rzemieślnicy z Samokowa, którzy zrobili także ikonostas.
Polichromie namalował zograf Gospodin Żeliazkow, który zginął po upadku z rusztowania w kopule. Pracę dokończyli jego córka i zięć, malarze Olga Bogdanowa i prof. Georgi Bogdanow. W klasztorze znajdują się też pojedyncze ikony rosyjskich artystów i prace mistrzów ze szkoły malarskiej z Debaru. Dziś kompleks obejmuje dwie cerkwie, trzy budynki mieszkalne, dziedziniec gospodarczy i kuchnię.
Od maja 2007 r. w klasztorze mieszka sześć mniszek, Bułgarek z Macedonii Wardarskiej, które prowadzą tu życie monastyczne. Święto patronalne klasztoru obchodzi się 11 maja.
Ciekawostki o klasztorze Klisurskim
- Klasztor ma status osobnej miejscowości, a w spisie z 2011 r. odnotowano w nim tylko 16 mieszkańców.
- Uchodzi za czwarty co do wielkości klasztor w Bułgarii, z dwiema cerkwiami, trzema budynkami mieszkalnymi, dziedzińcem gospodarczym i kuchnią.
- Malarz polichromii w głównej cerkwi, Gospodin Żeliazkow, zginął po upadku z rusztowania w kopule; dzieło dokończyli jego córka i zięć.
- Ikonostas i renowacja z lat 1936–1937 są dziełem mistrzów rzemieślników z Samokowa.
- Oprócz prac bułgarskich klasztor posiada pojedyncze ikony rosyjskich artystów i dzieła szkoły malarskiej z Debaru.
- Krótki film o bułgarskich mniszkach z Macedonii Wardarskiej, które osiedliły się tu w 2007 r., opublikowano w internecie.
Wycieczki w pobliżu: Klasztor Klisurski
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:
Full-Day Belogradchik Rocks and Belogradchik Fortress from Sofia
Zobacz szczegóły ›
Half Day Tour around Sofia and the mountains with Thermal Spa
Zobacz szczegóły ›
Balloon Flight over Belogradchik Rocks + extras
Zobacz szczegóły ›
ATV Off Road Tour Near Sofia Guided Quad Bike Experience
Zobacz szczegóły ›Zwiedzanie klasztoru Klisurskiego: co warto wiedzieć
- To czynny klasztor żeński, dlatego odpowiedni jest skromny ubiór i cisza; przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne warunki zwiedzania i godziny otwarcia.
- Warto zobaczyć główną cerkiew świętych Cyryla i Metodego z polichromiami i ikonostasem, kaplicę św. Mikołaja oraz ajazmę, czyli święte źródło.
- Miejsce u podnóża Todorini Kukli nadaje się na krótki odpoczynek i spacer; szczegółów o szlakach źródła nie podają.
- Berkowica leży około 9 km stąd, a Wyrszec po drugiej stronie klasztoru, więc wizytę łatwo wpisać w dzień spędzony w zachodniej Starej Płaninie.
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Klasztor Klisurski
Zdjęcia: Klasztor Klisurski
Pytania
Czym jest klasztor Klisurski?
Klasztor Klisurski, zwany też Klisura, to czynny bułgarski klasztor prawosławny żeński pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego w eparchii widyńskiej. Jest czwartym co do wielkości klasztorem w Bułgarii.
Gdzie leży klasztor Klisurski?
W północno-zachodniej Bułgarii, w obwodzie Montana, między miastami Berkowica i Wyrszec. Jest oddalony o około 9 km od Berkowicy i 85 km od Sofii.
Kiedy założono klasztor Klisurski?
Jego założenie datuje się na 1240 r., za czasów Drugiego Państwa Bułgarskiego. Pod panowaniem osmańskim był wielokrotnie niszczony, od 1869 r. odbudowywany, a cerkiew konsekrowano w 1891 r.
Kto mieszka dziś w klasztorze Klisurskim?
To klasztor żeński. Od maja 2007 r. osiedliło się w nim sześć bułgarskich mniszek z Macedonii Wardarskiej.
Kiedy przypada święto patronalne klasztoru?
Święto patronalne obchodzi się 11 maja.
Co można zobaczyć w klasztorze Klisurskim?
Cerkiew świętych Cyryla i Metodego z polichromiami i ikonostasem z renowacji 1936–1937, kaplicę św. Mikołaja i święte źródło. Klasztor leży w malowniczym miejscu pod szczytem Todorini Kukli.
Także w pobliżu
Wieża Kurt Paszy
Wraca · wieża z XVII wieku wyglądająca jak zamek
28 km stąd
Monaster Wraczesz
Botewgrad · czynny klasztor zrodzony ze średniowiecznego zwycięstwa
52 km stąd
Święta studnia w Garlo
Garlo · podziemna świątynia-studnia o sardyńskich echach
53 km stąd
Lwi most
Sofia · most z 1891 r. strzeżony przez cztery brązowe lwy
54 km stąd