PomnikSofia i zachodnia Bułgaria

Pałac Wrana, królewska rezydencja na skraju Sofii

Pałac Wrana to królewski pałac z parkiem na obrzeżach Sofii, w którym bułgarska rodzina królewska spędzała większość czasu. Wzniesiony od 1904 r. jako pawilon myśliwski, a od 1909 r. jako duży pałac, łączy wpływy bizantyjskie, tradycję bułgarskiego odrodzenia i secesję, a w parku rośnie ponad 400 gatunków roślin.

Car Ferdynand, zapalony ornitolog, miał nazwać swoją posiadłość pod Sofią od pierwszych ptaków, które usiadły na dachu: stada wron, po bułgarsku „wrani”.

GdzieObrzeża Sofii, na wysokości 571 m n.p.m.

RodzajPałac królewski z pawilonem myśliwskim i parkiem krajobrazowym, uznany za pomnik narodowy

Idealne dlaMiłośników historii monarchii i architektury początku XX w. oraz osób lubiących spacery po parku

Jak dojechaćSamochodem lub komunikacją publiczną z centrum Sofii; dawniej pałac łączył z Mostem Orłów weekendowy autobus

Historia pałacu Wrana

Przed wyzwoleniem stał tu folwark osmańskiego zarządcy Sofii, Osmana Paszy. W 1879 r. Hadżi Bone Petrow, współpracownik Wasyla Lewskiego, najpierw wydzierżawił go od spadkobierców paszy, a potem wykupił, lecz kłopoty finansowe zmusiły go do zastawu i posiadłość trafiła na licytację. Kupił ją dr Nikoła Stranski, nadworny aptekarz księcia Ferdynanda I, który odstąpił ją księciu zaledwie tydzień później. Od 1898 r. Ferdynand, później car, gromadził tu rozległą posiadłość, wykupując działki od okolicznych chłopów, i założył park.

Kompleks królewski tworzą dwa budynki. Pierwszy, dwupiętrowy pawilon myśliwski według projektu Georgiego Fingowa, powstał w 1904 r. i opisywano go jako wytworną interpretację barokowego stylu z Płowdiwu z wiedeńskimi elementami dekoracyjnymi. Drugi, nowy pałac architekta Nikoły Lazarowa, wzniesiono głównie w latach 1909–1914. Łączy on wpływy bizantyjskie, tradycje bułgarskiego odrodzenia, secesję i francuski klasycyzm. Wewnątrz znajdują się rzeźbiony drewniany strop, dębowe boazerie i fajans delftski, a stara winda Schindlera nadal działa. Sala Karelska, urządzona meblami z brzozy karelskiej wykonanymi przez mistrzów sprowadzonych specjalnie z Rosji, była darem z Rosji.

Po abdykacji Ferdynanda w 1918 r. Wrana przeszła na Borysa III. To tu stawił czoła nowemu rządowi po wojskowym zamachu stanu z 9 czerwca 1923 r. Borys zmarł w 1943 r., a posiadłość przejął jego małoletni syn i następca. W czasie II wojny światowej główny pałac został zbombardowany, częściowo uszkodzony i odbudowany do 1947 r. Po zniesieniu monarchii Wranę przejęły władze komunistyczne i służyła jako rezydencja kierownictwa politycznego, między innymi Georgiego Dymitrowa.

Po upadku komunizmu Trybunał Konstytucyjny zwrócił Wranę w czerwcu 1998 r. ostatniemu carowi i jego siostrze, księżnej Marii Luizie. W 1999 r. park przekazano miastu Sofii, aby dawny park królewski mógł zostać otwarty dla publiczności. Od 2011 r. pałacem opiekuje się Fundacja Cara Borysa i Królowej Joanny, która dąży do przywrócenia mu wyglądu z 1909 r. i utworzenia instytutu badawczego oraz muzeum królewskiego. O własność dóbr królewskich od dawna toczy się w Bułgarii publiczna debata, a zarządzanie parkiem zmieniło się ponownie w 2025 r.

Ciekawostki o pałacu Wrana

Według podania Ferdynand nazwał posiadłość od pierwszych ptaków, które usiadły na dachu: stada wron, typowych wówczas dla Pola Sofijskiego. „Wrana” oznacza po bułgarsku wronę.
Sala Karelska jest w całości urządzona brzozą karelską (stół, krzesła i boazeria), wykonaną przez mistrzów stolarskich sprowadzonych specjalnie z Rosji.
Pomieszczenia pałacu zaprojektowano w różnych stylach: barokowym, austriackim dworskim, bułgarskim narodowym, a gabinet w stylu weneckim.
Na parterze znajdują się sala kinowa i herbaciarnie, na drugim piętrze apartamenty, a trzecie piętro zajmowała służba i dwór.
Rzeźbiony drewniany strop przypisuje się mistrzom z rodziny Filipowych z Debaru, a stara winda Schindlera wciąż działa.
Ferdynand kupował ziemię w wielu małych działkach; akty zakupu przechowuje Archiwum Państwowe, a rosyjska pożyczka w wysokości 3 mln złotych franków w latach 1911–1912 pomogła w finansowaniu, z posiadłością jako zabezpieczeniem.

Wycieczki w pobliżu: Pałac Wrana

Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

Half Day Tour around Sofia and the mountains with Thermal Spa

★ 5 (47 opinii) · 6 godz.

Zobacz szczegóły ›

ATV Off Road Tour Near Sofia Guided Quad Bike Experience

★ 5 (28 opinii) · 1,5 godz.

Zobacz szczegóły ›

Plovdiv, Asen's Fortress and Bachkovo Monastery small group tour with pickup

★ 5 (27 opinii) · 9 godz.

Zobacz szczegóły ›

Full-day Rila Monastery, Stob Pyramids and St Ivan Rilski Cave from Sofia

★ 5 (24 opinii) · 6 godz.

Zobacz szczegóły ›

Zwiedzanie pałacu Wrana: co warto wiedzieć

Pałac i park leżą na obrzeżach Sofii; park słynie z ponad 400 gatunków roślin, jeziora i kilku skalniaków i jest narodowym pomnikiem architektury krajobrazu.
Od czerwca 2013 r. park był otwarty dla zwiedzających w weekendy w grupach z przewodnikiem, a specjalny autobus X50 łączył go w te dni z Mostem Orłów.
Dostęp i zarządzanie zmieniały się kilkakrotnie, ostatnio w 2025 r., dlatego przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia i warunki dostępu.
Części kompleksu pozostają rezydencją dawnej rodziny królewskiej, więc nie wszystko jest dostępne dla zwiedzających.
Na tej stronie opisano też pobliski Most Orłów, Mauzoleum Battenbergów i Pomnik Cara Wyzwoliciela, każdy około 10 km stąd.

Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.

Mapa: gdzie leży Pałac Wrana

Zdjęcia: Pałac Wrana

Pytania

Czym jest pałac Wrana?

Pałac Wrana to pałac królewski z pawilonem myśliwskim i parkiem krajobrazowym na obrzeżach Sofii. Bułgarska rodzina królewska spędzała tu większość czasu.

Gdzie leży pałac Wrana i jak do niego dojechać?

Leży na obrzeżach Sofii, na wysokości 571 m n.p.m. Dawniej łączył go z Mostem Orłów weekendowy autobus X50, dlatego sprawdźcie Państwo aktualne możliwości.

Skąd wzięła się nazwa Wrana?

Według bułgarskiej Wikipedii car Ferdynand, miłośnik ornitologii, nazwał posiadłość od pierwszych ptaków, które usiadły na dachu, stada wron. „Wrana” to po bułgarsku wrona.

Kto zbudował pałac Wrana?

Pawilon myśliwski wzniósł w 1904 r. architekt Georgi Fingow, a nowy pałac głównie w latach 1909–1914 Nikoła Lazarow, dla cara Ferdynanda I.

Czy można zwiedzać pałac Wrana i park?

Park przekazano miastu Sofii i otwarto dla publiczności, a od 2013 r. w weekendy organizowano zwiedzanie w grupach z przewodnikiem. Zasady się zmieniały, więc przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualną sytuację.

Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu pałacu Wrana?

Most Orłów, Mauzoleum Battenbergów, Pomnik Armii Radzieckiej i Pomnik Cara Wyzwoliciela leżą każdy około 10 km stąd i są opisane na tej stronie.