Tracki grobowiec w Aleksandrowie i jego freski łowieckie
Tracki grobowiec w Aleksandrowie to kurhan z malowaną komorą z IV w. p.n.e., koło wsi Aleksandrowo w obwodzie Chaskowo w południowo-wschodniej Bułgarii. Freski z myśliwymi, ucztą i tajemniczym siekierznikiem należą do największych odkryć bułgarskiej archeologii. Oryginał jest zamknięty, ale w pobliżu można zwiedzić jego wierną replikę.
W grudniu 2000 r. maszyna do robót ziemnych odsłoniła ten grobowiec przez przypadek, a w środku archeolodzy znaleźli polowanie namalowane tak żywo, że widać nawet szwy ubrań.
Historia trackiego grobowca w Aleksandrowie
Wieś Aleksandrowo, dawniej zwana Korudżijewo, leży na pagórkowatym terenie kilka kilometrów na południe od Marycy. Jej okolice są pełne zabytków z wielu epok: wzgórze Hasara ze śladami antycznej i średniowiecznej twierdzy otaczają tracki kurhany, w okolicy doliczono się około dwudziestu jeden. Wiele z nich zniszczyli poszukiwacze skarbów, od pokoleń kuszeni miejscowymi opowieściami o ukrytym złocie.
Jeden z tych kurhanów, duży Roszawata czuka, ma około 15 metrów wysokości i 70 metrów średnicy. W środku znajdował się grobowiec z IV w. p.n.e., prawdopodobnie z początku tego stulecia. Zbudowano go dla trackiego króla lub wysoko urodzonego arystokraty, a ślady budowy pokazują, że obiekt użytkowano w co najmniej dwóch etapach. Komora jest okrągła, z sklepieniem w kształcie dzwonu, a prowadzi do niej długi kamienny korytarz i niewielki prostokątny przedsionek. Bloki kamienne ułożono bez zaprawy, a komorę grobową zamykały niegdyś ciężkie dwuskrzydłowe kamienne drzwi. Wewnątrz stało kamienne łoże rytualne, rozbite już w chwili odkrycia.
Grobowiec wyszedł na jaw 17 grudnia 2000 r. Według publikacji odsłoniła go przypadkiem maszyna do robót ziemnych, a potem weszli do niego rabusie i uszkodzili część malowideł. Zespół archeologa Georgi Kitowa dotarł do kurhanu, gdzie widać było świeżo wykopaną ziemię, wszedł przez otwór i odkrył komorę z wyjątkowo dobrze zachowanymi freskami. Wykopaliska ratunkowe trwały do 2003 r., a odkrycie uchodzi za jedno z największych w bułgarskiej archeologii.
Malowidła pokrywają okrągłą komorę, przedsionek i część korytarza. W głównej komorze ułożono je w poziome pasy. Uczta pogrzebowa przedstawia brodatego mężczyznę, któremu podaje się wino, oraz siedzącą parę ze splecionymi dłońmi. Wyżej biegnie fryz z polowaniem króla, wysoki zaledwie 38 centymetrów: jeźdźcy na siwych, żółtych, białych i czerwonych koniach oraz piesi atakują dziki i jelenie, wspomagani przez około dziesięć psów. Nagi mężczyzna wymachuje podwójnym toporem, symbolem władzy królewskiej, i bywa odczytywany jako bóg Zalmoksis; inni badacze widzą w nim przodka zmarłego, a nawet Heraklesa. Malarz znał sztukę grecką późnej klasyki i wczesnego hellenizmu, a ubrania, buty i broń namalował aż po szwy.
Wyrysowany ostrym narzędziem młody mężczyzna w profilu ma greckie litery odczytywane jako Kozemases, prawdopodobnie imię zleceniodawcy albo malarza; Kitow widział w tym autoportret artysty. Po odkryciu oryginał zamknięto dla ochrony. Replikę w pełnej skali zbudowano w Centrum muzealnym sztuki trackiej we Wschodnich Rodopach, otwartym w maju 2009 r. dzięki pomocy Japonii. W 2021 r. grobowiec i centrum muzealne otrzymały wspólnie Znak Dziedzictwa Europejskiego, jako pierwsze bułgarskie miejsce.
Ciekawostki o trackim grobowcu w Aleksandrowie
- Grobowiec odkryto przypadkiem: 17 grudnia 2000 r. odsłoniła go maszyna do robót ziemnych, a niedługo później weszli do niego rabusie.
- Imię Kozemases, wyryte obok młodego mężczyzny w profilu, może wskazywać zleceniodawcę albo malarza; odkrywca Georgi Kitow widział w nim autoportret i podpis artysty.
- Fryz łowiecki ma tylko około 38 cm wysokości, ale opasuje całą kopułę bez początku i końca i jest odczytywany jako cykl życia króla.
- Na szczycie kopuły namalowano tarczę podzieloną na sektory: czerwień oznacza wschód słońca i życie, czerń zachód i świat podziemny, a dwa wąskie sektory tworzą podwójny topór.
- Nagi siekierznik ze sceny łowieckiej bywa uważany za trackiego boga Zalmoksisa, za przodka lub za Heraklesa; badacze nadal się spierają.
- Grobowiec i centrum muzealne były w 2021 r. pierwszym bułgarskim miejscem ze Znakiem Dziedzictwa Europejskiego.
Wycieczki w pobliżu: Grobowiec tracki w Aleksandrowie
Atrakcje w okolicy, które możesz zarezerwować online przez Viator:

Valley of the Thracian Kings, Hidden Treasures
Zobacz szczegóły ›
Kazanlak-Rose Valley-Valley of the Thracian Kings - private tour from Plovdiv
Zobacz szczegóły ›
A Day trip to the Thracian Kings, The Valley of Roses & Buzludzha
Zobacz szczegóły ›
Thracian Valley wine tasting - private day tour from Plovdiv
Zobacz szczegóły ›Zwiedzanie trackiego grobowca w Aleksandrowie
- Oryginalny grobowiec w kurhanie jest zamknięty dla zwiedzających, by chronić freski, dlatego zwiedzanie opiera się na replice w Centrum muzealnym sztuki trackiej we Wschodnich Rodopach, około 150 metrów na północ od kurhanu.
- Replika pokazuje korytarz, przedsionek i okrągłą komorę ze scenami łowów i uczty, w tej samej architekturze co oryginał.
- Warto obejrzeć też sam kurhan: wokół wzgórza Hasara jest wiele innych trackich kurhanów, choć niektóre zostały uszkodzone przez poszukiwaczy skarbów.
- Przed wyjazdem sprawdźcie Państwo aktualne godziny otwarcia i warunki zwiedzania centrum muzealnego; nie podajemy ich tutaj.
- Wizytę można połączyć z Perperikonem (około 37 km) i twierdzą Mezek (około 39 km).
Godziny otwarcia, dostęp i warunki mogą się zmienić. Sprawdź przed wyjazdem.
Mapa: gdzie leży Grobowiec tracki w Aleksandrowie
Zdjęcia: Grobowiec tracki w Aleksandrowie


Pytania
Czym jest tracki grobowiec w Aleksandrowie?
To tracki kurhan z malowaną komorą grobową z IV w. p.n.e., koło wsi Aleksandrowo w obwodzie Chaskowo. Freski przedstawiają ucztę i królewskie polowanie.
Czy można wejść do oryginalnego grobowca w Aleksandrowie?
Nie. Oryginał jest zamknięty dla zwiedzających ze względu na ochronę, ale dokładna replika stoi w Centrum muzealnym sztuki trackiej we Wschodnich Rodopach, około 150 metrów od kurhanu.
Gdzie leży tracki grobowiec w Aleksandrowie?
Leży koło wsi Aleksandrowo, około 19 km na północny wschód od Chaskowa, w południowo-wschodniej Bułgarii.
Kto został pochowany w grobowcu?
Według źródeł tracki król lub wysoko urodzony arystokrata. Jedna z hipotez wskazuje na Tribalów, ale tożsamość nie jest ustalona.
Co oznacza imię Kozemases?
To tracie imię osobowe, wyryte greckimi literami obok portretu. Może dotyczyć szlachetnego zleceniodawcy albo malarza, a badacze się spierają.
Co jeszcze warto zobaczyć koło Aleksandrowa?
Skalne miasto Perperikon jest oddalone o około 37 km, twierdza Mezek o około 39 km, a twierdza Wiszegrad o około 49 km.
Także w pobliżu
Perperikon
Kyrdżali · tracjańskie miasto w skale i megalityczny gigant
37 km stąd
Twierdza Mezek
Swilengrad · średniowieczna twierdza z dziewięcioma okrągłymi wieżami
39 km stąd
Twierdza Wiszegrad
Kyrdżali · średniowieczna twierdza z tracką warownią obok
49 km stąd
Lutica
Iwajłowgrad · twierdza z białego marmuru w sercu Rodopów
60 km stąd